محمد رضا واليزاده معجزى
426
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
عشاير مرزى ديگر احتياج به اقامه دليل و برهان نيست كه براى چه منظورى دنبال شاهزاده راه افتاده بودند . لكن در ميان تمام اين سركردگان و گردنكشان كه در جيش سالار الدوله بودند ، فقط نظر على خان امير اشرف امرايى بدون هيچگونه ترديد و دودلى و در كمال مردانگى و شهامت و بدون ترس و بيم و واهمه از جان و دل مىكوشيد كه شاهزاده را به هدفش برساند يعنى سالار الدوله يا محمد على ميرزا را بر تخت سلطنت ايران نشاند و به خاك لرستان برگردد . نظر على خان همه كارهايش اينطور پوست كنده و صريح بود . او اهل دورويى و ترديد و دو دلى نبود . با هركس دوست بود تا آخرين رمق حيات در راه يارى او فعاليت مىكرد و با هركس دشمن بود تا آخرين نفس براى نابودى و فناى او كوشش مىكرد . از خصوصيات نظر على خان شجاعت فطرى ، سخاوت و حجب و حياى او بود . وى به قدرى شرم حضور داشت كه اگر فرضا فحش از كسى مىشنيد ، سرش را پايين مىانداخت . نظر على خان در حكومت قبل سالار الدوله مدتهاى مديد با وى دشمن بود و به ياغىگرى با او برخاست و چندبار به اردوى شاهزاده شبيخون زد و او را به ستوه آورد كه نگارنده جريان را در شرححال نظر على خان نگارش داده است . اما بعد از اينكه با وساطت اشخاص با سالار الدوله آشتى كرد و دخترش را به او داد در راه دوستى و موفقيت او از بذل جان و مال كوتاهى نداشت . چنانكه بعدا مىخوانيم كه در همين اردوكشى تنها كسى كه در مقابل بختياريان و نيروى دولتى پايدارى و استقامت كرد و تا آخرين فشنگ خود را مصرف نكرد سنگر را خالى ننمود امير اشرف بود و سايرين بدون خجالت فرار كردند . بارى نامه و پيغام سالار الدوله كه از كردستان فرستاده بود ، بدست امير اشرف رسيد و او بدون عذر و بهانهاى نماينده خود را با عدهاى سوار پيش سالار الدوله فرستاد و به او جواب داد كه خودش هم با اردو قريبا حركت كرده و به وى ملحق خواهد شد . گرچه هدف ما در اين تاريخ ذكر كارهاى سالار الدوله در لرستان و سوانح زندگانى اوست ، لكن چون اقدامات و قشونكشىهاى او با محمد على شاه ارتباط دارد ، لذا ناگزير موضوع حمله محمد على شاه را كه با سالار الدوله هدف واحد داشته ، نيز در اين تاريخ ذكر مىكنيم كه خوانندگان درعينحال براى استحضار از قضايا احتياج به مرور در كتاب ديگرى نداشته باشند . « 1 »
--> ( 1 ) . لرستان [ همانطور كه پيش از اين اشاره شد ، نويسنده محترم زمانى كتاب را نوشته كه اين همه منابع در دسترس